Fiyat/Kazanç (F/K) Oranı Nedir, Nasıl Yorumlanır?
Hisse değerlemesinde en çok kullanılan oranlardan biri olan F/K'nın ne anlattığını, nasıl hesaplandığını ve tek başına neden yeterli olmadığını örnekle açıklıyoruz.
Fiyat/Kazanç oranı (F/K), bir şirketin piyasa değerinin, şirketin yıllık net kârına oranıdır. Kısaca şu soruya cevap verir: “Bu şirketin bugünkü kârıyla, ödediğim fiyatı kaç yılda geri kazanırım?”
Nasıl hesaplanır?
İki eşdeğer yolu vardır:
F/K = Piyasa değeri ÷ Yıllık net kâr
F/K = Hisse fiyatı ÷ Hisse başına kâr
Türkiye’de F/K genellikle son 12 aylık (yıllıklandırılmış) net kâr ile hesaplanır.
Örnek: Hayali bir şirket
Tamamen hayali bir şirket olan Lidya Sikke A.Ş.’yi düşünelim:
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Hisse fiyatı | 50 ₺ |
| Toplam hisse sayısı | 100 milyon |
| Piyasa değeri | 5 milyar ₺ |
| Son 12 ay net kâr | 500 milyon ₺ |
| F/K | 10 |
F/K’nın 10 olması, şirketin kârı sabit kalırsa piyasa değerinin 10 yıllık kâra eşit olduğu anlamına gelir. Tersinden bakarsak, 1 / 10 = %10’luk bir “kâr verimi” demektir.
Düşük F/K her zaman ucuz mu demek?
Hayır. F/K tek başına yorumlandığında yanıltıcı olabilir:
- Büyüme beklentisi: Kârının hızla artması beklenen şirketler genellikle yüksek F/K ile işlem görür. Piyasa geleceği fiyatlar.
- Tek seferlik kalemler: Bir yıllık kâr, varlık satışı veya kur farkı gibi tekrarlanmayacak gelirlerle şişmiş olabilir. Bu durumda F/K yapay olarak düşük görünür.
- Sektör farkları: Bankalar, sanayi şirketleri ve teknoloji şirketleri yapısal olarak farklı F/K seviyelerinde işlem görür. Karşılaştırma aynı sektör içinde yapılmalıdır.
- Enflasyon muhasebesi: Yüksek enflasyon dönemlerinde (TMS 29 uygulaması gibi) raporlanan kâr, şirketin gerçek performansından sapabilir.
- Zarar eden şirketler: Net kâr negatifse F/K anlamlı bir değer vermez.
F/K’yı nerede kullanmalı?
F/K, bir şirketi kendi geçmişiyle ve benzer şirketlerle karşılaştırmak için iyi bir başlangıç noktasıdır. Ancak sağlıklı bir değerleme için PD/DD, FD/FAVÖK, nakit akışı ve borçluluk gibi diğer göstergelerle birlikte değerlendirilmelidir.
Bu kavramları ilerleyen yazılarda tek tek ele alacağız.